صنعت و تجارت • ۱۴۰۵/۰۸/۱۴ - ۱۸:۲۲
فرسودگی خطرناک اتوبوسها و کشندهها در پیچوخم موانع ارزی و گمرکی

پایگاه خبری گزارش برتر – طرحهای ضربتی برای نوسازی ناوگان فرسوده حملونقل شهری و جادهای کشور با مانع تأمین ارز و ترخیص قطعات از بنادر روبهرو شده و بهرهوری این شریان حیاتی اقتصاد را به خطر انداخته است.
به گزارش پایگاه خبری گزارش برتر، وضعیت حملونقل عمومی در کلانشهرها و شبکه ترابری بینشهری به نقطهای بحرانی و نیازمند تصمیمگیریهای اساسی رسیده است. سالها تأخیر در جایگزینی خودروهای فرسوده سبب شده بخش زیادی از اتوبوسهای شهری، مینیبوسها و کامیونهای باری با عمری فراتر از استانداردهای ایمنی به تردد ادامه دهند. این مسئله نه تنها کیفیت تردد روزمره شهروندان را با اختلالات گسترده مواجه کرده و زمان سفرهای درونشهری را افزایش داده، بلکه به عنوان یکی از اصلیترین متهمان آلودگی هوای شهرها و مصرف لجامگسیخته بنزین و گازوئیل در کشور شناخته میشود.
تردد کشندهها و اتوبوسهای قدیمی با مصرف سوخت دو تا سه برابر نمونههای استاندارد روز دنیا، سالانه حجم عظیمی از سرمایههای ملی را در قالب یارانه سوخت دود میکند و به هوا میفرستد. از سوی دیگر، افت ایمنی و نقص فنی مداوم این ماشینآلات سنگین، خطرات جبرانناپذیر جانی در جادهها پدید آورده و هزینههای گزاف بیمهای و نگهداری به رانندگان تحمیل میکند. در بخش باری نیز به دلیل افت راندمان این کشندهها، سرعت انتقال کالا میان بنادر و مراکز صنعتی کاهش یافته که این امر هزینههای لجستیک و قیمت تمامشده کالاهای مصرفی را به شکل سرسامآوری بالا میبرد.
[b]گره کور تأمین منابع ارزی و بروکراسی اداری[/b]
طی ماههای گذشته، برنامهها و قراردادهای متعددی از سوی مدیریت شهری و دستگاههای اجرایی برای واردات هزاران دستگاه اتوبوس برقی، دیزلی استاندارد و کشندههای نسل نو تدوین شد. با این حال، روند عملیاتی شدن این توافقها با کندی چشمگیری مواجه است. چالش بنیادین در این مسیر، محدودیتهای شدید در تخصیص ارز به موقع و عدم توازن میان ثبت سفارشها و گشایش اعتبارات اسنادی است. تجار و خودروسازان اغلب با توقفهای طولانی برای تأمین حوالههای ارزی مواجه میشوند؛ وضعیتی که سبب شده محمولههای قطعات منفصله و خودروهای کامل تجاری، ماهها در گمرکات و بنادر رسوب کنند و خاک بخورند.
نجات ناوگان حملونقل از فرسودگی ساختاری نیازمند شکلگیری یک عزم ملی و همافزایی بیدرنگ میان بانک مرکزی، وزارت صمت، سازمان استاندارد و گمرک است. باید سازوکاری منعطف و خارج از نوبت برای اعطای اولویت ارزی به وسایل نقلیه عمومی برقرار شود و سختگیریهای غیرضروری در بازرسیهای ترخیص کاهش یابد. از سوی دیگر، تسهیل مقررات واردات اتوبوسهای کارکرده استاندارد اروپایی با کارکرد پایین، میتواند در کوتاهمدت کمبود ناوگان را ترمیم کند تا شرکتهای خودروساز داخلی نیز فرصت لازم را برای ارتقای ظرفیتهای مونتاژ و ساخت قطعات به دست آورند.
[b]بازگشت سرمایه و ارتقای تابآوری شهری[/b]
سرمایهگذاری روی خرید ناوگان نو نباید به چشم یک هزینه مصرفی نگریسته شود، بلکه این اقدام دارای سریعترین دوره بازگشت سرمایه از محل صرفهجویی در مصرف سوختهای یارانهای است. با جایگزینی اتوبوسهای جدید و هیبریدی، حجم قابل توجهی از گازوئیل و بنزین آزاد میشود که قابلیت صادرات یا تزریق به سایر بخشهای مولد را خواهد داشت. روانسازی حملونقل شهری علاوه بر کاستن از ترافیک و ارتقای رضایت عمومی، پایهایترین گام برای مهار شاخص آلایندهها و حفظ سلامت عمومی جامعه به شمار میرود.