اقتصاد کلان • ۱۴۰۵/۰۸/۱۴ - ۱۷:۵۸

گواهی صرفه‌جویی گره‌گشا می‌شود؟

گواهی صرفه‌جویی گره‌گشا می‌شود؟

پایگاه خبری گزارش برتر – بازطراحی سیاست‌های مدیریت مصرف در صنعت برق کشور این بار به جای تکیه بر خاموشی‌های دستوری، به سمت ابزارهای مالی و تشویق مشترکان صنعتی به اصلاح رفتار مصرفی تغییر جهت داده است.

به گزارش پایگاه خبری گزارش برتر، صنعت برق طی سال‌های اخیر با چالش عمیقی به نام فاصله معنادار میان ظرفیت تولید و اوج بار مصرف دست به گریبان بوده است. رشد مداوم تقاضا در بخش‌های خانگی، تجاری و صنعتی در کنار فرسودگی خطوط انتقال و توزیع، سالانه بخش زیادی از انرژی تولیدی را در میانه مسیر تلف می‌کند.

در این چارچوب، تغییر الگوهای سنتی کنترل بار که معمولاً با محدودسازی اجباری صنایع همراه بود، به اولویتی گریزناپذیر تبدیل شد؛ چرا که تجربه سال‌های گذشته نشان داد قطع برق واحدهای تولیدی خسارت‌های سنگین بر زنجیره ارزش و صادرات غیرنفتی تحمیل می‌کند.

[b]پوست‌اندازی مکانیزم‌های کنترلی توانیر[/b]

طرح استفاده از گواهی صرفه‌جویی به عنوان یک اوراق بهادار مبتنی بر تعهد و عملکرد، پلی است میان مدیریت فنی شبکه و اقتصاد انرژی. ماهیت این ابزار به گونه‌ای طراحی شده که اگر یک واحد صنعتی با اصلاح خطوط، نوسازی ماشین‌آلات یا تغییر ساعات کاری موفق به کاهش دیماند مصرفی خود در ساعات پیک شود، این میزان صرفه‌جویی را در قالب اوراق در بازاری شفاف عرضه کند. خریداران این گواهی‌ها نیز صنایعی هستند که برای تداوم تولید در ایام پرفشار نیازمند ظرفیت برق بیشترند. این تبادل نه تنها بار مالی دولت را سبک می‌کند، بلکه مشوق مالی مستقیم برای سرمایه‌گذاری در بهره‌وری ایجاد خواهد کرد.

[b]موانع پایداری و چشم‌انداز آینده بازار[/b]

با این حال، کارایی این مکانیزم منوط به ایجاد شفافیت کامل در تالارهای معاملاتی و تضمین نقدشوندگی این اوراق است. تا زمانی که قیمت‌گذاری برق در کشور از منطق یارانه‌ای سنگین فاصله نگیرد و تفاوت چشمگیری میان تعرفه‌های رسمی و ارزش واقعی انرژی حس نشود، انگیزه صنایع برای سرمایه‌گذاری در تکنولوژی‌های کم‌مصرف شکننده خواهد بود. مدیریت اصولی شبکه علاوه بر ابزارهای بورس انرژی، نیازمند تزریق منابع ریالی و ارزی قابل‌توجه برای نوسازی پست‌های فرسوده و خطوط فشارقوی است تا ناترازی به‌طور ریشه‌ای مهار شود.