اقتصاد کلان • ۱۴۰۵/۰۸/۱۶ - ۱۷:۵۶
واقعیت تراشههای پنهان در جایگاهها

پایگاه خبری گزارش برتر – انتشار ویدئویی در شبکههای اجتماعی درباره استفاده از بدنه سیمکارت برای سوختگیری، موجی از ابهامات را برانگیخت اما بررسیهای رسمی نشان میدهد این موضوع صرفاً جابهجایی فیزیکی تراشه کارت سوخت روی یک قالب دیگر است و ارتباطی با قابلیتهای مخابراتی ندارد.
به گزارش پایگاه خبری گزارش برتر، طی روزهای گذشته، انتشار یک ویدئو و طرح ادعاهایی در فضای مجازی درباره قابلیت سوختگیری با استفاده از بدنه سیمکارت (از جمله سیمکارتهای اپراتور رایتل)، بازتاب گستردهای در میان کاربران داشت و به یکی از موضوعات داغ خبری تبدیل شد. این کلیپ این شائبه را در ذهن مخاطبان ایجاد کرده بود که شاید زیرساختهای جدیدی برای ادغام خدمات ارتباطی و سوخترسانی فراهم شده یا راهکار نوینی برای تراکنشهای سوخت به وجود آمده است. با این حال، واکنش سریع و صریح نهادهای مسئول و کارشناسان حوزه فناوری، پرده از واقعیت این ماجرا برداشت و مشخص کرد که آنچه در شبکههای اجتماعی دستبهدست میشود، چیزی جز یک خطای شناختی ناشی از دستکاری فیزیکی ابزارها نیست.
شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران بلافاصله با انتشار اطلاعیهای رسمی، به این شایعات پایان داد و ابعاد فنی این سناریو را شفافسازی کرد. بر اساس این اطلاعیه، هیچگونه ارتباط فنی، ساختاری یا نرمافزاری میان شبکه ارتباطی اپراتورهای تلفن همراه و سامانه هوشمند سوخت کشور وجود ندارد. آنچه در ویدئوی منتشرشده دیده میشود، نه بهرهگیری از قابلیتهای سیمکارت، بلکه نتیجه یک اقدام دستی و سلیقهای است. در این ترفند، افراد سودجو یا کنجکاو، تراشه اصلی و الکترونیکی کارت هوشمند سوخت را با مهارت از بدنه اصلی آن جدا کرده و سپس آن را بر روی قالب یا بدنه پلاستیکی یک سیمکارت تعبیه و سوار کردهاند.
به بیان ساده، پمپ بنزین و تجهیزات جایگاه در هنگام کشیدن کارت، تنها تراشه الکترونیکی تعبیهشده را اسکن و خوانش میکنند و بدنه نگهدارنده آن – خواه کارت سوخت فابریک باشد یا بدنه پلاستیکی یک سیمکارت – هیچ نقشی در پردازش اطلاعات، سهمیهبندی یا تراکنش مالی ندارد. این خطای دید بصری در فضای مجازی باعث شد تا بسیاری گمان کنند فناوری تازهای در حوزه انرژی ظاهر شده است، غافل از اینکه ریشه ماجرای اخیر به مقوله امنیت فیزیکی کارتهای سوخت بازمیگردد.
کارشناسان امنیتی و پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات (فتا) بارها هشدار دادهاند که کارتهای هوشمند سوخت حکم اسناد مالی و سهمیهای شهروندان را دارند و واگذاری آنها به افراد متفرقه، کارگران جایگاهها یا افراد ناشناس، مخاطرات جدی به همراه دارد. سوءاستفادههای احتمالی از این کارتها میتواند پیامدهایی همچون تخلیه سهمیه سوخت، کپیبرداری غیرمجاز یا حتی دستکاری فیزیکی تراشهها نظیر همین سناریوی سیمکارت را رقم بزند. از این رو، سودجویان با جدا کردن تراشهها یا استفاده موقت از آنها در قالبهای جایگزین، تلاش میکنند رفتارهای مشکوک خود را پنهان کرده یا تراشهها را راحتتر جابهجا کنند.
شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی در بخش دیگری از اطلاعیه خود، اکیداً از تمامی شهروندان درخواست کرده است تا برایتون پیشگیری از هرگونه سوءاستفاده احتمالی، کلاهبرداری یا سرقت سهمیه سوخت، شخصاً فرایند سوختگیری در جایگاهها را انجام دهند و از سپردن کارت هوشمند سوخت خود به افراد متفرقه به هر بهانهای پرهیز کنند. نظارت مستقیم بر عملیات سوختگیری و حفظ نگهداری امن کارتها، مطمئنترین راهکار برای خنثیسازی شگردها و ترفندهای تازه سودجویان در حوزه توزیع فرآوردههای نفتی به شمار میرود.