اقتصاد کلان • ۱۴۰۵/۰۸/۱۷ - ۱۳:۰۲
عقبنشینی طلای سیاه در سایه توازن قوای واشنگتن

پایگاه خبری گزارش برتر – بازارهای جهانی انرژی معاملات امروز را با استمرار مدار نزولی آغاز کردند، روندی که در آن بهای شاخص برنت پس از تجربه ریزش سنگین، به کف قیمتی ماههای اخیر نزدیک شد و پیامدهای چرخش سیاسی در واشنگتن، حق بیمه ژئوپلیتیک نفت را به شدت تقلیل داد.
به گزارش پایگاه خبری گزارش برتر، معاملات بازارهای جهانی نفت خام امروز، تحت فشار مضاعف سناریوهای پساانتخاباتی و تعدیل انتظارات معاملهگران از ریسکهای غرب آسیا قرار گرفت. بررسی روند تابلوی نمادهای بینالمللی انرژی حاکی از آن است که بهای هر بشکه نفت خام شاخص برنت دریای شمال پس از سقوط چشمگیر هفته گذشته، روند اصلاحی خود را حفظ کرده و در محدوده ۹۳.۶۵ دلار تثبیت شده است، همزمان نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا (WTI) نیز به کانال ۸۶.۹۸ دلار عقب نشست. این ارقام پایینترین سطوح قیمتی ثبتشده در معاملات بینالمللی از اواخر ماه اوت تاکنون به شمار میرود و حکایت از پایان هیجانات موقت سفتهبازانه در این بازار دارد.
[b]بازخوانی پیامهای انتخاباتی؛ تخلیه حباب ژئوپلیتیک
[/b]
ریشه بنیادین این اصلاح نرخ را باید در تغییر توازن قوای سیاسی در کنگره آمریکا جستوجو کرد. ناکامی چهرههای تندرو و جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای اخیر، سناریوی تنش نظامی همهجانبه یا انسداد ساختاری صادرات انرژی در منطقه خاورمیانه را در نظر فعالان بازار به شدت تضعیف کرده است. معاملهگران بینالمللی که تا پیش از رأیگیری، نفت را با احتساب «حق بیمه ریسک جنگ» بالای ۱۰۰ دلار معامله میکردند، اکنون با روی کار آمدن موازنههای جدید در واشنگتن و قوت گرفتن احتمال تداوم رویکردهای دیپلماتیک محتاطانه، در موقعیت فروش گسترده قرار گرفتهاند؛ عاملی که به افت بیش از ۸ درصدی قیمتها در یک بازه زمانی بسیار کوتاه شتاب بخشید.
در همین چارچوب، خبرگزاری ایرنا در گزارش تحلیلی خود به ارزیابی بازتابهای بازار انرژی پرداخت و یادآور شد که نوسانات هفتههای اخیر حتی محاسبات دولتها را دگرگون ساخته است. به نوشته این رسانه، موضعگیریهای تازه انتخاباتی در کاخ سفید و اعترافات دونالد ترامپ مبنی بر اینکه رشد بهای نفت خام بسیار کمتر از برآوردهای تهاجمی اولیه او تحقق یافته، گواهی بر این مدعاست که ابزار آزادسازی پیوسته ذخایر راهبردی نفت آمریکا (SPR) و بازیابی مسیرهای تجاری بینالمللی مانع از جهشهای مهارنشدنی قیمت شده است. افزون بر این، در دادههای بازار سرمایه جهانی مشهود است که بخشی از داراییهای خروجی از قراردادهای آتی نفت، مستقیماً به بازار طلا سرازیر شده و اونس جهانی را به قله تاریخی ۴ هزار و ۱۲۸ دلار رسانده است.
[b]راهبرد محافظهکارانه اوپکپلاس در برابر کسادی تقاضا
[/b]
در نقطه مقابل تصمیمگیران واشنگتن، ائتلاف اوپکپلاس قرار دارد که سیاستگذاری تولید خود را بر حفظ تعادل عرضه استوار ساخته است. وزرای نفت این ائتلاف در نشست اضطراری خود توافق کردند که سهمیههای تولید نفت هفت کشور کلیدی را برای ماه دسامبر بدون تغییر حفظ کنند تا بازار دچار مازاد عرضه ناگهانی نشود. با این حال، تداوم نشانههای رکود صنعتی در اروپا و کاهش واردات فرآوردهها در برخی از اقتصادهای بزرگ شرق آسیا، تلاشهای تولیدکنندگان اوپکپلاس برای جهشبخشی دوباره به قیمتها را بیاثر ساخته و دست بالا را به خریداران بزرگ داده است.
مهدی صادقی، تحلیلگر بازارهای کالایی و انرژی بینالملل، در بررسی چشمانداز جریان نفت اظهار کرد که تقابل فعلی بازار حاصل یک تصادم آشکار میان متغیرهای بنیادین مصرف و تغییر پارادایم سیاسی غرب است. به گفته این کارشناس ارشد، تا زمانی که رشد صنعتی اقتصادهای بزرگ شتاب نگیرد و نرخهای بهره در بانکهای مرکزی غرب در سطوح انقباضی باقی بماند، نفت پتانسیل جهش فراتر از مرز ۱۰۰ دلار را نخواهد داشت؛ مگر آنکه تحولی بنیادین و غیرقابل پیشبینی در تأسیسات بالادستی یا شریانهای انتقال نفت خلیج فارس رخ دهد.
[b]افق پیشروی ترانزیت نفت و تراز درآمدهای ملی
[/b]
این تغییر فاز در بازار نفت، برای کشورهای عمده تولیدکننده منطقه از جمله ایران که برنامهریزیهای مالیاتی و بودجهای سنواتی خود را بر مبنای درآمدهای ارزی نفت تنظیم میکنند، حامل هشدارهای جدی است. افت تدریجی قیمتها در کنار هزینههای سنگین تخفیفهای تجاری ناشی از تحریم و ریسکهای بالای کشتیرانی، لزوم تنوعبخشی به صادرات فرآوردههای با ارزش افزوده بالا را بیش از هر زمان دیگر آشکار ساخته است، مسیری که در آن دیپلماسی انرژی باید از تمرکز بر نفت خام به سمت بازارهای پایدار پتروشیمی و گاز تغییر ریل دهد.