اقتصاد کلان • ۱۴۰۵/۰۸/۱۷ - ۱۲:۴۸
کوچ بانکها از شعبه به بستر دیجیتال

پایگاه خبری گزارش برتر – آخرین آمار نظام پرداخت بانکی نشان میدهد که حجم تراکنشهای سنتی کاهش یافته، اما ابزارهای نوین و درگاههای پرداخت دیجیتال سهم عمدهای از گردش مالی کشور را به خود اختصاص دادهاند.
به گزارش پایگاه خبری گزارش برتر، شتاب دیجیتالی شدن خدمات مالی در شبکه بانکی ایران وارد مرحله نوینی شده و بررسی آمارهای عملکردی بانک مرکزی بیانگر تغییر رفتار عمده مشتریان در استفاده از ابزارهای پرداخت است. در حالی که سالها شعب فیزیکی بانکها کانون اصلی مراودات مالی بودند، امروز بیش از ۹۰ درصد تراکنشهای خرد و تجاری از طریق درگاههای الکترونیکی، پایانههای فروشگاهی و برنامههای کاربردی موبایلی انجام میشود. با این وجود، ارزش اسمی هر تراکنش به دلیل افت ارزش پول ملی و تورم مزمن تغییر کرده و بانکها ناچارند زیرساختهای سختافزاری خود را با استانداردهای امنیتی جدید تطبیق دهند.
یکی از چالشهای اصلی نظام پرداخت در ماههای اخیر، مسئله قطعی مکرر اینترنت و محدودیتهای پهنای باند در برخی استانها بوده که خسارتهای سنگینی را به کسبوکارهای آنلاین و واحدهای صنفی خرد وارد کرده است. بانک مرکزی در پاسخ به این چالش، پروژه توسعه سامانههای پرداخت آفلاین مبتنی بر تکنولوژی NFC و کارتهای هوشمند ملی را در دستور کار قرار داده است. همچنین با اجرای قوانین جدید مربوط به رتبهبندی اعتباری مشتریان، اعطای تسهیلات خرد بدون ضامن به امری مکانیزه تبدیل شده است که نیازی به حضور فیزیکی در شعب ندارد.
در همین ارتباط، بررسی تحلیل ارزش تراکنشهای بانکی در شبکه شتاب و پایا نشان میدهد که پایانههای فروشگاهی (POS) همچنان رتبه نخست را در میان ابزارهای پرداخت به خود اختصاص دادهاند. کاهش ارزش کل ریالی برخی تراکنشها نشاندهنده انقباض مصرف در خانوارهای دهکهای پایین است، در حالی که تراکنشهای کلان تجاری به سمت سامانههای تسویه ناخالص آنی (ساتنا) هدایت شدهاند.
متخصصان امنیت شبکه و فناوری مالی معتقدند که توسعه بانکداری دیجیتال بدون ارتقای همزمان زیرساختهای امنیت سایبری میتواند پیامدهای فاجعهباری به همراه داشته باشد. آرشام کمالی، پژوهشگر فینتک، بر این باور است که بانکهای ایرانی برای رقابت در سطح منطقهای باید به سمت باز کردن ایپیآیهای بانکی (Open Banking) و مشارکت با استارتاپهای فینتک حرکت کنند، در غیر این صورت با انجماد سیستماتیک خدمات مواجه خواهند شد.