اقتصاد کلان • ۱۴۰۵/۰۸/۲۰ - ۱۷:۱۵
قطار چابهار در ایستگاه وعده تازه

پایگاه خبری گزارش برتر – وزارت راه از افتتاح راهآهن استراتژیک چابهار - زاهدان ظرف یک تا دو ماه آینده خبر داده است، وعدهای که با سابقه تأخیرهای ۱۰ ساله سنجیده میشود.
به گزارش پایگاه خبری گزارش برتر، پروژه احداث خطآهن چابهار - زاهدان به عنوان شریان اصلی کریدور ترانزیتی شمال - جنوب و تنها بندر اقیانوسی کشور، بار دیگر با اعلام یک زمانبندی جدید برای بهرهبرداری، در صدر اخبار عمرانی و اقتصادی کشور قرار گرفت. فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، در همایش سراسری حملونقل از تزریق حدود ۴۰ همت منابع مالی طی دو سال گذشته به این پروژه خبر داد و اعلام کرد که این مسیر ریلی طی یک تا دو ماه آینده افتتاح خواهد شد.
نگاهی به شناسنامه پروژه نشان میدهد که عملیات اجرایی این مسیر ۶۳۴ کیلومتری از سال ۱۳۹۲ آغاز شده و طی یک دهه گذشته، بارها تاریخهای متفاوتی برای افتتاح کامل آن از سوی مسئولان وقت مطرح شده است. اگرچه بخش شمالی مسیر حدفاصل خاش تا زاهدان پیش تر زیر بار ترافیک ریلی رفته است، اما تکمیل قطعه جنوبی آن به دلیل مقتضیات توپوگرافی و مسائل اعتباری، با فراز و نشیبهای فراوانی همراه بوده است.
[b]تمایز ساختاری میان پایان ریلگذاری و آغاز عملیات قطارها[/b]
یکی از نکات کلیدی در بررسی خبر افتتاح خطوط ریلی، تفکیک میان «اتمام عملیات ریلگذاری» و «امکان بهرهبرداری ایمن و تجاری» است. بر اساس گزارشهای شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حملونقل، اگرچه ریلگذاری این محور در شهریورماه به پایان رسیده، اما مراحل حساس بعدی مانند جوشکاری تخصصی ریلها، بالاستریزی نهایی، نصب سیستمهای سیگنالینگ و ساخت ایستگاهها همچنان ادامه دارد.
کارشناسان حملونقل ریلی تاکید میکنند حرکت قطارهای باری و مسافری با سرعت استاندارد، منوط به تکمیل صددرصدی تجهیزات ایمنی و ارتباطی است. افتتاح رسمی بدون آمادهسازی کامل خط، نه تنها ظرفیت ترانزیتی مورد انتظار را محقق نمیسازد، بلکه میتواند ریسکهای عملیاتی سنگینی را در مسیرهای کوهستانی سیستان و بلوچستان ایجاد کند.
[b]مسئله تأمین اعتبار و تکمیل تجهیزات جانبی[/b]
اظهارات وزیر راه درباره تزریق ۴۰ همت طی دو سال اخیر، نشاندهنده اولویت دادن به این طرح در سرفصل بودجههای عمرانی است. با این حال، گزارشهای تکمیلی از تلاش برای جذب و ابلاغ ۴ هزار میلیارد تومان اعتبار جدید جهت تسویه مطالبات پیمانکاران و خریدهای تجهیزاتی حکایت دارد.
از سوی دیگر، اثرگذاری اقتصادی این خطآهن صرفاً به وصل شدن ریلها محدود نمیشود. این مسیر زمانی اهمیت واقعی خود را نشان خواهد داد که اتصال آن به اسکلههای بندر شهید بهشتی چابهار به طور کامل برقرار شده و زیرساختهای تخلیه و بارگیری مستقیم کالا از کشتی به واگن فراهم گردد.
[b]لزوم شفافسازی صورت وضعیت پروژه برای افکار عمومی[/b]
تجربه تأخیر در پروژههای بزرگ عمرانی ایجاب میکند که مسئولان اجرایی به جای اعلام بازههای زمانی کلی نظیر «یک تا دو ماه آینده»، جدول زمانبندی تفکیکی کارهای باقیمانده را منتشر سازند. تشریح دقیق وضعیت پایان ایمنسازی خط و زمانبندی سیر اولین قطار آزمایشی، میتواند اعتماد سرمایهگذاران و تجار ترانزیتی را جلب کند.
اتصال ریلی چابهار به شبکه سراسری، تحولی بنیادین در ترانزیت منطقهای ایجاد خواهد کرد. اما پایش رسانهای تا زمان سوت واقعی قطار در بندر چابهار ادامه خواهد داشت تا مشخص شود آیا این پروژه ملی سرانجام از طلسم وعدهها خارج میشود یا خیر.