اقتصاد کلان • ۱۴۰۵/۰۸/۳۰ - ۱۰:۵۲

کلان‌شهرها در تنگنای آب

کلان‌شهرها در تنگنای آب

پایگاه خبری گزارش برتر – کاهش نزولات آسمانی و افت شدید ذخایر سدهای کشور، زنگ خطر بحران آب را در کلانشهرها به صدا درآورده و لزوم بازنگری در الگوی مصرف را ناگزیر ساخته است.

به گزارش پایگاه خبری گزارش برتر، در کنار بحران انرژی و ناترازی گاز، چالش تأمین آب پایدار به عنوان جدی‌ترین تهدید امنیت اقلیمی و اقتصادی ایران سایه افکسته است. گزارش‌های رسمی وزارت نیرو حاکی از آن است که حجم ذخایر آب در سدهای تأمین‌کننده آب شرب کلانشهرها به شکل نگران‌کننده‌ای کاهش یافته است.

تداوم خشکسالی‌های متوالی، تغییرات اقلیمی شدید و افت سطح سفره‌های آب زیرزمینی، توان تاب‌آوری زیرساخت‌های آبی کشور را به شدت کاهش داده است. این وضعیت در حالی است که الگوی مصرف آب در بخش کشاورزی و شهری همچنان با استانداردهای سرزمین خشک و نیمه‌خشک ایران فاصله معناداری دارد.

عباسعلی ارجمندی، پژوهشگر حوزه مدیریت منابع آب، با هشدار نسبت به وضعیت بحرانی سفره‌های زیرزمینی می‌گوید: «بزرگ‌ترین خطای راهبردی ما در دهه‌های گذشته، بارگذاری جمعیتی و صنعتی فراتر از ظرفیت اکولوژیک حوضه‌های آبریز بوده است؛ خطایی که امروز خود را به شکل فرونشست زمین و تنش‌های اجتماعی نشان می‌دهد.»

وی می‌افزاید: با روش‌های سنتی مدیریت تقاضا دیگر نمی‌توان بر بحران غلبه کرد و کشور نیازمند یک انقلاب مدیریتی در بازتوزیع منابع است.

[b]فرونشست زمین تهدید پنهان زیرساخت‌های ملی[/b]

پدیده فرونشست زمین که در پی برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی شدت گرفته، اکنون از دشت‌های کشاورزی فراتر رفته و خطوط راه‌آهن، بزرگراه‌ها، لوله‌های انتقال انرژی و پی ساختمان‌ها در کلان‌شهرها را نیز تهدید می‌کند. ادامه این روند، خطر آسیب‌های گسترده به زیرساخت‌ها و افزایش هزینه‌های بازسازی را در پی دارد؛ ازاین‌رو، مدیریت یکپارچه منابع آب ضرورتی فوری است.

حل بحران آب نیازمند اجرای جدی قیمت‌گذاری واقعی آب در بخش کشاورزی و صنعتی، توسعه سامانه‌های بازچرخانی آب خاکستری و توقف صنایع آب‌بر در مناطق خشک مرکزی است. تا زمانی که قیمت آب برای مصارف کشاورزی سنتی ناچیز باشد، هیچ‌گونه انگیزه‌ای برای سرمایه‌گذاری در تجهیزات آبیاری نوین شکل نخواهد گرفت. نجات اقتصاد ایران از ورطه بحران آب، نیازمند اراده سیاسی فرابخشی و پذیرش واقعیت‌های اکولوژیک کشور است.